لکه تلخی یکی از افات درخت سیب
لکه تلخی یکی از افات درخت سیب

علائم اين ناهنجاري به صورت لكه های كوچك قهوه اي رنگ دايرهاي شـكل بـا بافـت سطحي متشكل از سلول هاي پوست مرده خشك، زبر و سخت و فرو رفته ظاهر ميشـود در حالي كه بافت گوشت زير لكه ها كه بيشتر در نيمـه طـرف دمگـاه قـرار دارنـد نيـز قهـوه اي رنگ مي شوند. به دليل بافت طعم تلخ بافت قهوه اي رنگ اسفنجي شده اين ناهنجاري لكـه تلخي نام گرفته است . برخي اوقـات، لكـه هـا از بيـرون بـه انـواع رنـگ هـاي سـبز، قرمـز و قهوهاي مشاهده مي شوند ولي لكه ها همواره داراي يك فرورفتگـي در سـطح ميـوه هـستند . لكه تلخي به طور معمول در زمان برداشـت ظـاهر مـي شـود و پـس از يـك دوره انبارمـاني محصول را دچار آسيب مي كند. البته منشا پيدايش ناهنجاري لكه تلخـي در شرايط باغ شكل مي گيرد كه بر اين اساس نمي تـوان آن را يـك ناهنجـاري انبـاري دانـست حتي اگر بيشترين خسارت را در دوره انباري وارد نمايد . لازم به ذكر است كـه لكـه تلخـي فقط در موارد نادري پس از برداشت بروز مي كند. اين ناهنجاري مي تواند كيفيـت ميـوه را به صورت كامل دچار خسارت نمايد به طوري كه حتي در صنايع تبديلي نيز هيچ كاربردي پيدا نكند . ميزان خسارت بستگي مستقيم به رقم دارد ولي به نظـر مـي رسـد هـيچ رقمـي در برابر آن از مصونيت كامل برخـوردار نيـست . حـساسيت رقـم تحـت تـاثير شـرايط محيطـي نوسان پيدا مي كند. براي مثال بروز لكه تلخي يك رقم رايج در مناطق سردسـيري گـزارش نشده است ولي همين رقم در شرايط آب و هوايي گرم مي تواند دچار خسارت گردد . البته حتي در داخل محدوده مناطق گرم نيز اثر سال، بسيار مهـم و تعيـين كننـده اسـت . پـرورش درختان سيب در مناطق گرم با روزهاي گرم منجر به افزايش سطح تبخيـر و تعـرق و تجمـع كلسيم در برگ ها و دور شدن از دسترس ميـوه هـا مـي شـود . بـر اسـاس فرضـيه تجمع كلسيم در اطراف شبكه آوندي موجـب دور شـدن ايـن عنـصر از دسـترس ميوه ها مي گردد. هرچند تا وقتي محصول برداشت نشده است و يا در شرايط وقوع خـشكي هنوز براي ميوه هاي روي درخـت امكـان جـذب كلـسيم از سـاير انـدام هـا از طريـق شـبكه آوندي وجود دارد، ولي چون حجم عمـده آب موجـود در گيـاه بيـشتر از طريـق بـرگ هـاتبخير مي گردد بنابراين مسير شيره گياهي بيشتر به طرف سطوح برگ ها و به ميزان كمتـري از طريق ميوه ها مي باشد و اين افزايش جريـان شـيره گيـاهي موجـب انباشـتگي كلـسيم در شبكه آوندي نزديك به برگ ها شده و به صورت متقابل كلـسيم نيـز از دسـترس گيـاه دور ميشود، در اين شرايط لكه تلخي مي تواند قبل از برداشت بروز نمايد . مشابه اين رونـد طـي دوره انبارماني در شبكه آوندي ميوه اتفاق مي افتد بـه ايـن ترتيـب كـه كلـسيم از لايـه هـاي اطراف و بيروني ميوه به طرف قلب ميوه جذب و انتقال مي يابد و زمينه بروز ناهنجاري لكـه تلخي در انبار فراهم مي آيد.  ارقـا م حـساس كاشـته شـده در زمـين هـاي داراي بافت سبك شني در بيشتر سال ها دچار خسارت لكه تلخي مـي شـوند، در حـالي كـه درختان مستقر در خـاك هـاي سـنگين كمتـرين آسـيب را از ناهنجـاري مـي بيننـد . عوامـل مختلف ديگري كه مي توانند به بروز لكه تلخـي دامـن بزننـد، قـدرت رشـد زيـاد درختـان، استفاده از پايه هاي بذري و پايه هاي پر رشد رويشي، بـاردهي كـم، ارقـام بـا ميـوه درشـت، هواي گرم و وقوع خشكي هاي ناگهاني به دليل ديرآبياري و كم آبياري چنـد هفتـه قبـل از برداشت محصول برشمرده مي شوند. به احتمـال زيـاد مـي تـوان اظهـار داشـت همـه عوامـل برشمرده به نحوي در روند کاهش جذب كلسيم و بـروز لكـه تلخـي نقـش دارنـد . كمبـود كلسيم خاك موجب بروز آني ناهنجاري مي گـردد كـه ضـرورت دارد بلافاصـله اقـدام بـه محلول پاشي كلسيم توسط نيترات كلسيم 1 درصد، از 2 تـا 4 نوبـت بـويژه در مرحلـه رشـد ميوه ها شود . ضمن اين كه در حين رفع كمبود كلسيم بايد نيازحیاتي گياه بـه ميـزان لازم از دو عنصر پتاسيم و منيزيم در نظر قرار گيرد، زيـرا لكـه تلخـي صـرفاً در كمبـود كلـسيم بـه تنهايي خودنمايي نمي كند بلكه تـامين هـر سـه عنـصر كلـسيم، منيـزيم و پتاسـيم خـاك بـه صورت همزمان ضرورت دارد . برداشت زودتر از موعد نيز موجب افـزايش لكـه تلخـي در شرايط انبار مي گردد. رها نكردن محصول پس از برداشت و در حين حمل و نقل زير تابش مستقيم آفتاب و پيش خنك سازي سريع، قبل از انتقال ميوه بـه سـردخانه تا اندازه اي در كنترل لكه تلخي نقش دارد . تحقيقات زيادي براي مقابله با اين ناهنجاري در سطح جهان صورت گرفته است . ميوه ها را پـس از برداشـت نيـز مـي تـوان در محلـول فـوق غوطـه ور سـازي نمـود و يـا تحـت فـشار فيلتـره قـرار داد .




  تاریخ انتشار :  1398/04/18  |    نویسنده  :  نویسنده  |    بازدید  :  1230   print