تاثیر باد بر عدم رشد و خمیدگی درختان سیب
تاثیر باد بر عدم رشد و خمیدگی درختان سیب

باد

باد به دو صورت مستقيم و غيرمستقيم به باغ خسارت مي زند . وزش بادهاي موسـمي يـا فصلي در شدت هاي متفاوت بسته بـه مرحلـه زمـاني رشـد ميـوه هـا و سـن درختـان، سيـستم كاشت، فرم تربيت، حجم تاج، نـوع پايـه و موقعيـت منطقـه مـي توانـد بـه صـورت مـستقيم موجب ريزش ميوه ها، شكستگي شاخه هـا، بـه هـم خـوردن شـاخه هـاي بـارور و آسـيب بـه پوست ميوه ها در تصادم با چوب شاخه هاي مجاور شود . وزش دائمي باد مي توانـد موجـب افزايش سطح تبخير و تعرق گياه از سـطح بـرگ هـا و كـاهش عملكـرد گـردد . در منـاطق بادخيز خسارت غيرمستقيم بسته به سـرعت بـاد بـويژه در روزهـاي متـوالي مـي توانـد عامـل بازدارنده پرواز حشرات بازديد كننده عمل نمايد و با كـاهش ميـزان گـرده افـشاني درصـد ميوه بندي دچار كاهش شود. 

مناطق بادخيز

يكي از اهداف مطالعات مكان يابي استفاده از نزديكترين ايستگاه هواشناسي جهـت بـه دست آوردن شناخت كافي از وقوع بادهاي فصلي، مدت وزش بـاد، ميـانگين سـرعت بـاد، كمينه مطلق و بيشينه مطلق سرعت باد و جهت غالب وزش باد مي باشـد . موقعيـت جغرافيـايي منطقه، وقوع بادهاي موسمي و در عين حال ارتفاع از سطح دريـا از جملـه عوامـل محيطـي اوليه به وجود آورنده خسارت بشمار مي روند. با توجه به شرايط منطقه مي توان راهكارهاي لازم را جهـت جلـوگيري و كاهش ميزان خسارت پيش بيني نمود . با توجه به برآورد بسامد تنش باد و سـرعت آن در منطقه مورد نظر بايستي ساز و كارهاي دفاعي لازم طراحي و به اجـرا درآيـد . البتـه همزمـان بايد عمق خاك مفيد با زدن نيمرخ در نقاط مختلف باغ بـه دقـت بررسـي شـود . عمـق كـمخاك و نيز غالبيت بافت شني و سبك خـاك ريـسك خوابانيـدن درختـان را افـزايش مـي دهد. نهال هاي جوان از اين نظر ريسك پذيرتر هستند، بويژه چنانچه قـيم هـا از اسـتحكام و اندازه لازم برخوردار نباشند . حتي بادهاي موسمي با سرعت پايين، در سال هاي اول پس ازكاشت قادرند به راحتي نهال ها و نيز درختان جوان در سنين پايين را در مسير وزش باد خـم كنند. از سوي ديگر به غير از عامل سن درخت، سرعت باد به تنهـايي تعيـين كننـده سـطح خسارت نيست، بلکه مقطع زماني وزش باد كه ارتباط مستقيم به مراحل فنولوژي گلـدهي و زمان رشد ميوه در طول فصل رويشي دارد . براي مثال وقوع بادهاي تند در مرحلـه گلـدهي از يك سو موجب ريزش مستقيم گل هاي لقاح يافته مي شود و از سـويي بـه عنـوان عامـل بازدارنده گرده افشاني موجب افزايش سـقط گـل هـاي بـاقي مانـده پـس از پايـان گلـدهي ميگردد. بنابراين در مواقعي كه تنش بادهاي تند در مرحله گلدهي صورت مي گيـرد لازم است از ارقام ديرگل استفاده شود . حال چنانچه تنش بادهاي تنـد موسـمي در منطقـه مـورد نظر در پايان فصل رويشي، براي مثال از پايان مرداد به بعد، بـه وقـوع مـي پيونـدد ضـرورت دارد اقدام به انتخاب ارقام زودرس يا متوسط رس نمود . در ديگـر شـرايط چنانچـه بادهـاي دائمي در طول فصل رشد وجود دارند بايستي اقدام به بهره گيري از ارقـام بـا قـدرت رشـد كم و ارقام با حجم تاج محدود گردد . بـا افـزايش حجـم تاج از نظر ارتفاع و سطح سايه گستر ريسك خسارت به محصول و نيز خسارت بـه اسـكلت درخت افزايش مي يابد. بنابراين، مي توان از ارقـام بـا قـدرت رشـد ضـعيف و متوسـط بهـره جست. استفاده از پايه هاي رويشي به دليل ساختمان ريشه هـاي سـطحي تمـامي انـواع ايـن پايه ها مي تواند اواحتمال خمیدگي درختـان ، بـويژه در منـاطقي بـا خـاك هـاي كـم عمـق را افزوني دهد . در صورت دسترسي به پايه هاي بذري اصلاح شده با خلوص ژنتيك بـالا بهتـر اســت بــه منظــور ايجــاد قــدرت لنگرگــاهي مناســب ســاختمان ريــشه در خــاك، از نهال هاي پيوندي بر پايه هاي بذري اصلاح شده استفاده شود . استفاده از ارقام پر رشـد ماننـد گـلاب كهنـز در دشـت هـاي بـادخيز و در تمـام موقعيـت هـايي كـه محـل احـداث بـاغ درارتفاعات بالا قرار دارد مخـاطره آميـز اسـت . بنـابراين عامـل سـرعت بـاد بـه تنهـايي بـراي چگـونگي پيـشگيري از خـسارت كـافي نيـست، بلكـه مجموعـه اي از عوامـل در تلفيـق بـا يكديگر ميتوانند در ميزان كنترل خسارت تعيين كننده مي باشد.

بادشكن

براي محافظت از درختان كاشته شـده بايـد درختچـه هـا يـا درختـاني را بـر حـسب نـوع آبوهوا به عنوان بادشكن مستقر نمود. بادشـكن هـا قادرنـد تـا 25 برابـر ارتفـاع خـود عمـل نمايند. درختان بادشكن مناسب براي مناطق سردسيري گو نه هاي تبريزي، بيد، افـرا، چنـار و اقاقيا مي باشند، درحاليكه گونه هاي سرو، كاج، بلوط، نوعي زالزالك، توس، ممرز و توت براي مناطق معتدله توصيه مي شوند. چنانچه باغ سيب در مجاورت اراضي صنوبركاري و يـا باغات غيرمثمر براي زراعت چوب قرار داشته باشد به خودي خود از يك باد شكن مناسب و رايگان سود خواهد برد ، مشروط به اين كه صنوبركاري ها در ضلع مناسب باغ و عمـود بـر جهت بادهاي غالب مستقر شوند و حداقل 25 متر از باغ سيب فاصله داشته باشند تـا موجـب ايجاد سايه بر درختان مجاور نگردند . به اين ترتيـب بـا جلـوگيري از بادهـاي سـرد در دوره گلدهي شرايط مناسبي براي بازديد حشرات نيز به وجود مي آيد. البته امكان برخي آلودگي هاي قارچي و آفت پرندگان گل خوار و ميوه خوار نيز افزايش خواهد يافت.




  تاریخ انتشار :  1398/04/13  |    نویسنده  :  نویسنده  |    بازدید  :  1144   print